Bij de
tuba ontstaat regelmatig enige spraakverwarring, daar het instrument in
diverse landen anders wordt genoemd. Enige voorkomende namen zijn tenorhoorn,
tenortuba, euphonium. Daarnaast komen de namen bariton en baryton veelvuldig
voor. Ook deze laatste twee namen zorgen nog wel eens voor verwarring. Omdat
het instrument helaas niet erg bekend is denken veel mensen bij een
baritonsolo in een uitvoering, dat het hier om een zanger gaat. Toch is er
enig verschil tussen de bariton en de tuba. De tuba heeft een iets wijdere
boring, is iets groter en heeft een dieper geluid dan de kleinere bariton.
De naam euphonium, of tenortuba, stamt van het Griekse "euphonia",
wat goed klinkend betekend. Deze naam is goed gekozen, daar het euphonium een
diepe rijke toon voortbrengt. Het euphonium werd waarschijnlijk halverwege de
negentiende eeuw in de Duitse deelrepubliek Weimar ontwikkeld. Diverse
personen, zoals instrumentenbouwer Adolphe Sax en componist Richard Wagner
hebben ook een rol gespeeld in de ontwikkeling van het euphonium. Sax
ontwikkelde een aantal koperen blaasinstrumenten die uiteindelijk ook hun
invloed hadden op de huidige koperen instrumenten. De invloed van Wagner laat
zich gelden in de door hem ontworpen Wagner- of tenortuba voor zijn "Ring
cyclus".
Net als vrijwel alle andere
koperinstrumenten is ook dit instrument in basis een afstammeling van de
Romeinse hoorn. De tuba bestaat uit een conisch wijd uitlopende buis en heeft
doorgaans drie draai of schuif ventielen. Deze ventielen zorgen ervoor dat de
buis van het instrument verkort (hogere tonen) of verlengd (lagere tonen) kan
worden. Ook voor dit instrument is de ontwikkeling van deze ventielen zeer van
belang geweest voor de ontwikkeling van het instrument en de populariteit bij
componisten om ze in hun werken te gebruiken. Het plaatsen van een vierde
ventiel bij dit instrument heeft niet alleen het bereik van het instrument
vergroot, maar ook het bespelen vergemakkelijkt en de klank in het lage
register verbeterd. De bespeler gebruikt een ketelmondstuk om het instrument
aan te spreken. Het geluid van de tuba wordt geproduceerd door het vibreren
van de lippen tegen het komvormige mondstuk. De tenortuba's spelen meestal de
melodie of tegenzang terwijl de bastuba's de diepe bas spelen.
De basis van de ritmegroep voor een blaasorkest (harmonie, fanfare, brassband,
etc) is de bastuba omdat dit instrument de laagste tonen kan spelen. Het is
het grootste en dus het laagst klinkende koperen blaasinstrument. Ook de
bastuba is een instrument dat van de Romeinse signaalhoorn afstamt, hoewel het
instrument pas korte tijd deel uitmaakt van de familie van
koperblaasinstrumenten. De eerste ontwerpen van dit instrument is van de
instrumentbouwers Moritz en Wieprecht en stammen uit 1835. De voorloper van de
bastuba was de ophicleïde, een gelijk instrument, met kleppen uitgerust.
terug
naar instrumentenpagina
|
|
